Dövizli Satışta Tahsilat Günü Gelince
Kur Farkı Faturası Nedir, Ne Zaman Kesilir?
Dövizli fatura kestiniz, tahsilat başka bir kurda geldi. Bu fark kimin lehine, kim belge düzenler, KDV var mı? Kur farkı faturasının mantığını anlattık.

Dövizli bir satış yaptınız. Fatura tarihinde kur bir yerdeydi, müşteri ödemeyi yaptığında başka bir yerde.
Döviz tutarı aynı; TL karşılığı değişti. Bu fark, kayıtlarınızda bir yere yazılmak zorunda.
Fark nasıl doğuyor?
Fatura, düzenlendiği tarihteki kur üzerinden TL olarak kayda girer. Alacağınız ise döviz cinsindendir. Tahsilat gerçekleştiğinde o günkü kur üzerinden TL'ye çevrilir.
Kur yükselmişse satıcı lehine, düşmüşse alıcı lehine bir fark oluşur. Bu farkın belgelendirilmesi gerekir.
Yön belirleyici: Fark satıcı lehine ise faturayı satıcı, alıcı lehine ise alıcı düzenler. Yani kur farkı faturasını her zaman satıcının kesmesi gerekmiyor.
KDV var mı?
Bu, konunun en tartışmalı kısmı ve zaman içinde farklı yorumlara konu oldu. Genel yaklaşım şu: kur farkı, asıl işlemin bedeline bağlı bir unsur olduğu için asıl işlemin tabi olduğu KDV oranı üzerinden değerlendiriliyor.
Yani %20 KDV'li bir mal satışından doğan kur farkına %20, %10'luk bir satıştan doğana %10 uygulanıyor. Asıl işlem KDV'den istisna ise kur farkı da istisna kapsamında değerlendiriliyor — ihracat işlemlerinde durum budur.
Uygulama ayrıntıları ve beyanname üzerindeki gösterimi konusunda mali müşavirinizle çalışın; bu konu idari görüşlerle şekilleniyor.
Oran belirleme mantığını KDV oranları yazısında ayrıca ele aldık.
Değerleme farkı ile karıştırmayın
İki ayrı kavram var ve sürekli birbirine karışıyor.
Kur farkı faturası, tahsilat gerçekleştiğinde ortaya çıkan gerçekleşmiş farkı belgeler.
Değerleme farkı ise dönem sonunda henüz tahsil edilmemiş döviz alacaklarının o günkü kurla değerlenmesinden doğar. Bu bir belge gerektirmez; muhasebe kaydıyla yapılır.
Birincisi ön muhasebeyi ilgilendirir, ikincisi mali müşavirinizin dönem sonu işlemidir.
Takibi kolaylaştıran düzen
Kur farkı sorununun büyük kısmı, dövizli işlemlerin TL'ye çevrilerek kaydedilmesinden kaynaklanıyor. Müşteri size 5.000 dolar borçluysa cari bakiyeniz 5.000 dolar göstermeli; TL karşılığı bir yan bilgi olmalı.
Döviz cinsinden cari takibi tuttuğunuzda, tahsilat geldiğinde fark kendiliğinden ortaya çıkıyor ve "ne kadar eksik ödendi" tartışması yaşanmıyor. Cari hesap takibi yazısında bu düzeni anlattık.
İhracat yapıyorsanız ihracat faturası ve hizmet ihracatı yazıları bu konuyu tamamlıyor.
Sık sorulanlar
Küçük tutarlı farklar için de fatura kesmeli miyim?
Kural tutar sınırı içermiyor. Uygulamada çok küçük farklar için tarafların anlaşma yoluna gittiği görülse de, kayıtlarınızın tutması açısından belgelendirmek doğru olan.
Kısmi tahsilatlarda ne oluyor?
Her tahsilat kendi tarihindeki kurla değerlenir; fark o tahsilata isabet eden kısım üzerinden hesaplanır.
Hangi kur kullanılır?
Genel uygulama, Merkez Bankası döviz alış kuru. Sözleşmenizde farklı bir kur belirlenmişse bunun vergisel karşılığını mali müşavirinize sorun.
Vadeli satışta fark daha mı büyük olur?
Vade uzadıkça kur hareketi büyür. Bu yüzden dövizli vadeli satışlarda tahsilat takibi ayrı bir önem kazanıyor; vadesi geçen alacaklar yazısına bakın.
Kur farkı, dövizli çalışan her işletmenin karşılaştığı rutin bir konu. Yönünü ve KDV'sini bilmek, ay sonundaki soru işaretlerini ortadan kaldırıyor.
Qolay.App'te ücretsiz hesap açıp dövizli satış ve tahsilatlarınızı düzenli takip edebilirsiniz.
İlgili yazılar
Bu konuyla yakın diğer rehberler.

Shopier ve Sosyal Medya Satışlarında Fatura
DM'den Satış da Satıştır
Instagram, WhatsApp veya Shopier üzerinden yapılan satışlarda fatura yükümlülüğü değişmiyor. Ödeme linki, kapıda ödeme ve içerik üretici kazançlarının belge düzenini anlattık.

Taksitli Satış ve Ödeme Planı Takibi
Faturayı Aya Bölünce
Taksitli satışta asıl iş faturayı kesmek değil, her vadenin peşine düşmek. Taksit planının nasıl kurulacağını ve tahsilatla eşleşmesini anlattık.

e-Fatura Mükellefi Sorgulama Nasıl Yapılır?
Faturayı Kesmeden Önceki Tek Kontrol
Yanlış belge tipi kesmenin en yaygın sebebi alıcının mükellefiyetini kontrol etmemek. Sorgulamanın nasıl yapıldığını ve neden otomatikleşmesi gerektiğini anlattık.