Yurt Dışına Satışta Belge Zinciri
İhracat Faturası Nasıl Kesilir?
İhracat faturası e-fatura mı e-arşiv mi, TL mi döviz mi, KDV nasıl gösterilir? Gümrük beyannamesiyle ilişkisi dahil, ihracat belgesinin nasıl kurulduğunu anlattık.

İlk ihracatını yapan işletmelerin en çok takıldığı yer fatura oluyor. Alıcının vergi numarası yok, KDV nasıl gösterileceği belirsiz, para birimi TL değil.
Aslında kural seti dar. Bir kez oturduğunda sonraki ihracatlar tekrar oluyor.
Hangi belge tipi kullanılıyor?
Mal ihracatında fatura, e-fatura olarak ve ihracat senaryosuyla düzenlenir. Alıcı yurt dışında olduğu ve e-fatura sistemine kayıtlı olmadığı halde belge e-fatura olarak kesilir — çünkü muhatap gümrük idaresidir.
Bu, en sık yapılan hatanın kaynağı: yurt dışı alıcıya e-arşiv fatura kesmek. Mal ihracatında e-arşiv değil, ihracat senaryolu e-fatura kullanılır.
Senaryo tiplerinin ne anlama geldiğini e-fatura senaryo tipleri yazısında ele aldık. Hizmet satışında ise durum farklı; hizmet ihracatı yazısına bakın.
Faturada bulunması gerekenler
Alıcı bilgileri. Yurt dışı alıcının unvanı, adresi ve ülkesi. Vergi numarası yerine ilgili ülkenin kimlik/vergi bilgisi veya sistemin öngördüğü varsayılan değer kullanılır.
Para birimi ve kur. Fatura döviz cinsinden düzenlenebilir. Ancak belgede TL karşılığının ve kullanılan kurun da yer alması gerekir. Kur olarak fatura tarihindeki Merkez Bankası döviz alış kuru esas alınır.
KDV. İhracat teslimleri KDV'den istisnadır. Faturada KDV hesaplanmaz; istisna gerekçesi belgede belirtilir.
Teslim şekli ve GTİP. Incoterms teslim şekli (FOB, CIF vb.) ve ürünlerin gümrük tarife istatistik pozisyon numaraları. Bunlar gümrük işlemleri için gerekli.
Gümrük beyannamesiyle ilişki
İhracat faturası tek başına yeterli değil. Fatura düzenlendikten sonra gümrük beyannamesi açılır ve mal fiilen yurt dışına çıktığında ihracat tamamlanmış sayılır.
KDV istisnasından yararlanmak için beyannamenin kapanmış olması gerekir. Fatura kesilmiş ama mal çıkmamışsa istisna henüz doğmamıştır.
Bu yüzden fatura tarihi ile fiili çıkış tarihi arasındaki farkı takip etmek önemli. Dönem kapanışında bu iki tarihin farklı aylara düşmesi sık karşılaşılan bir durum ve mali müşavirinizin bilmesi gereken bir detay.
Tahsilat ve kur farkı
İhracatta ödeme genelde fatura tarihinden sonra geliyor. Aradaki kur hareketi, TL karşılığında bir fark oluşturuyor.
Bu farkın nasıl kaydedileceğini ve ne zaman ayrı bir belge gerektiğini kur farkı faturası yazısında anlattık.
Döviz cinsinden cari takibi tutmak, ihracat yapan işletmeler için ayrı bir gereklilik: müşterinin size kaç dolar borçlu olduğu ile kaç TL borçlu olduğu farklı sorular. Cari hesap takibi yazısına bakın.
Sık sorulanlar
İhracat faturası TL olarak kesilebilir mi?
Kesilebilir. Ancak alıcı döviz ödeyecekse sözleşme ve fatura para biriminin uyumlu olması takip açısından daha sağlıklı.
Mikro ihracat (ETGB) için de aynı süreç mi?
Elektronik ticaret gümrük beyannamesi ile yapılan küçük gönderilerde süreç basitleşiyor ve genellikle kargo firması aracı oluyor. Fatura yükümlülüğü yine devam ediyor.
İhracat faturası iptal edilebilir mi?
Gümrük süreci başlamışsa iptal karmaşıklaşır. İptal ve itiraz yazısındaki genel kurallar geçerli olmakla birlikte gümrük müşavirinizle birlikte hareket edin.
Yurt dışı pazaryerinden satışta ne yapmalıyım?
Etsy ve yurt dışı pazaryerleri yazısında bu senaryoyu ayrıca ele aldık.
İhracat faturası, doğru senaryo ve doğru kur bilgisiyle kesildiğinde geri kalan süreç gümrük tarafında yürüyor.
Qolay.App'te ücretsiz hesap açıp dövizli satış ve cari takibinizi tek yerden yönetebilirsiniz.
İlgili yazılar
Bu konuyla yakın diğer rehberler.

Shopier ve Sosyal Medya Satışlarında Fatura
DM'den Satış da Satıştır
Instagram, WhatsApp veya Shopier üzerinden yapılan satışlarda fatura yükümlülüğü değişmiyor. Ödeme linki, kapıda ödeme ve içerik üretici kazançlarının belge düzenini anlattık.

Taksitli Satış ve Ödeme Planı Takibi
Faturayı Aya Bölünce
Taksitli satışta asıl iş faturayı kesmek değil, her vadenin peşine düşmek. Taksit planının nasıl kurulacağını ve tahsilatla eşleşmesini anlattık.

e-Fatura Mükellefi Sorgulama Nasıl Yapılır?
Faturayı Kesmeden Önceki Tek Kontrol
Yanlış belge tipi kesmenin en yaygın sebebi alıcının mükellefiyetini kontrol etmemek. Sorgulamanın nasıl yapıldığını ve neden otomatikleşmesi gerektiğini anlattık.