Temel mi Ticari mi? Seçim Sonucu Değiştiriyor
E-Fatura Senaryo Tipleri
Fatura keserken seçilen senaryo, alıcının o faturayı reddedip reddedemeyeceğini belirliyor. Temel, ticari, ihracat ve kamu senaryolarının ne işe yaradığını anlattık.

E-fatura keserken karşınıza "senaryo" diye bir alan çıkıyor. Çoğu kişi varsayılanı bırakıp geçiyor.
Oysa bu seçim, faturanın karşı tarafta nasıl davranacağını belirliyor — özellikle de alıcının o faturayı reddedip reddedemeyeceğini.
Temel fatura
Temel senaryoda fatura alıcıya iletilir ve orada durur. Alıcının sistem üzerinden kabul veya ret yanıtı gönderme imkanı yoktur.
Bu, satıcı açısından daha güvenli görünür: fatura reddedilemez. Ama bir itiraz doğduğunda çözüm de sistem dışına taşınır; iptal talebi veya harici itiraz yolu kullanılır.
Peşin satışlarda, tek seferlik işlerde ve iade ihtimali düşük işlemlerde temel senaryo pratiktir.
Ticari fatura
Ticari senaryoda alıcı, faturaya sistem üzerinden yanıt verir: kabul eder veya reddeder. Ret yanıtı gelirse fatura hükümsüz hale gelir.
Bu, hata düzeltmeyi kolaylaştırır. Yanlış tutarla kesilen bir fatura, karşı taraf reddettiğinde temiz şekilde kapanır ve yenisi düzenlenir.
Karşılığında bir risk var: alıcı, ödemeyi geciktirmek için faturayı reddedebilir. Süreklilik arz eden ve mutabakatlı çalıştığınız müşterilerde ticari senaryo genelde daha sağlıklı işliyor.
Ret geldiğinde ne yapılacağını iptal ve itiraz süreci yazısında anlattık.
İhracat ve kamu senaryoları
İhracat senaryosu, yurt dışına yapılan mal satışlarında kullanılır. Fatura gümrük süreçleriyle ilişkilendirilir ve alıcı bilgileri farklı bir formatta girilir. Ayrıntı için ihracat faturası yazısına bakın.
Kamu senaryosu, kamu kurumlarına kesilen faturalar için kullanılır. Kurumun kendi mali yönetim sistemine uygun alanlar içerir.
Bunların dışında yolcu beraberi eşya, hal tipi gibi özel senaryolar da var; sektörünüz gerektirmiyorsa karşınıza çıkmaz.
Seçimi nasıl yapmalı?
Pratik yaklaşım şu: senaryoyu her fatura için ayrı düşünmek yerine cari karta yaz. Hangi müşteriyle hangi senaryoda çalıştığınız belliyse, fatura keserken karar vermek zorunda kalmazsınız.
Bir başka nokta: alıcının hangi senaryoları kabul ettiği GİB'de kayıtlı. Karşı taraf ticari faturayı desteklemiyorsa temel senaryo kullanmak zorundasınız. Sistem bunu genellikle otomatik yönlendiriyor.
Cari kartlarınızı düzenli tutmanın diğer faydalarını cari hesap takibi yazısında ele aldık.
Sık sorulanlar
Senaryoyu fatura kesildikten sonra değiştirebilir miyim?
Hayır. Senaryo belgenin bir parçası. Değiştirmek için faturanın iptal edilip yeniden düzenlenmesi gerekir.
E-arşiv faturada senaryo var mı?
E-arşiv, e-fatura mükellefi olmayanlara kesildiği için sistem içi yanıt mekanizması yoktur; temel/ticari ayrımı bu belgede işlemez.
Alıcı ticari faturayı süresinde yanıtlamazsa?
Yanıt süresi dolduğunda fatura kabul edilmiş sayılır. Yani sessizlik, satıcının lehine sonuçlanır.
Hangisi daha yaygın?
Perakende ve peşin ağırlıklı işlerde temel, kurumsal ve vadeli çalışan işletmelerde ticari senaryo daha yaygın.
Senaryo, faturanın küçük bir alanı gibi görünüyor ama bir uyuşmazlık çıktığında elinizdeki en belirleyici detay oluyor.
Qolay.App'te ücretsiz hesap açıp e-fatura süreçlerinizi tek panelden yönetebilirsiniz.
İlgili yazılar
Bu konuyla yakın diğer rehberler.
