E-Defter ve Berat Yükleme Takvimi

E-defter, ön muhasebe kullanıcısının doğrudan dokunmadığı bir konu. Yevmiye ve kebir defterleri mali müşaviriniz tarafından oluşturulur ve yüklenir.

Buna rağmen bilmeniz gereken bir şey var: gecikme durumunda ceza mali müşavirinize değil, size kesiliyor.

Berat ne demek?

E-defterde iki dosya var: defterin kendisi ve o defterin özetini taşıyan berat dosyası.

Berat, defterin içeriğinin değiştirilmediğini kanıtlayan bir mühür gibi çalışır. GİB'e yüklenen ve onaylanan şey defterin tamamı değil, bu berattır.

Defterin kendisi mükellefte saklanır. Yani "berat yüklendi" demek, "defterlerimi saklamam gerekmiyor" demek değil. Saklama yükümlülüğü yazısında konuyu ele aldık.

Kimler kapsamda?

E-defter, e-faturadan ayrı bir uygulama ve kapsamı daha dar. Genel olarak bilanço esasına göre defter tutan ve belirli ciro hadlerini aşan mükellefler ile e-fatura kapsamına giren belirli gruplar dahil.

İşletme hesabı esasına göre defter tutanlar ve serbest meslek erbabı e-defter kapsamında değil; onlar için Defter Beyan Sistemi var. Bunu basit usul ve Defter Beyan Sistemi yazısında anlattık.

E-faturaya geçmiş olmanız e-deftere de geçtiğiniz anlamına gelmiyor. Kendi durumunuzu mali müşavirinizden doğrulayın.

Takvim nasıl işliyor?

Beratlar aylık veya geçici vergi dönemleri bazında yükleniyor. Tercih edilen yönteme göre yükleme sıklığı değişiyor:

Aylık yükleme, her ayın defterinin belirli bir süre sonra yüklenmesi. Takip daha sık ama her ay ayrı bir kontrol noktası.

Geçici vergi dönemi bazında yükleme, üç aylık dönemlerin toplu yüklenmesi. Daha az işlem ama gecikme durumunda üç aylık veri birden risk altında.

Süreler tebliğle belirleniyor ve zaman zaman uzatma duyuruları yayımlanıyor. Güncel tarihleri mali müşavirinizden takip edin; bu yazıdaki çerçeveyi mantığı anlamak için kullanın.

Ön muhasebe neden etkiliyor?

Mali müşaviriniz defteri sizin verdiğiniz kayıtlardan oluşturuyor. Kayıtlar eksik veya geç gelirse defter de geç oluşuyor.

En sık yaşanan sorun şu: ay kapanmış, mali müşavir defteri hazırlıyor, sonra unutulmuş üç gider fişi ortaya çıkıyor. Defter yeniden düzenleniyor veya o kayıtlar sonraki döneme kayıyor.

Bunun pratik çözümü, kayıtları ay içinde tamamlamak. Fişleri biriktirmek yerine anında kaydetmenin yolunu masraf fişi tarama yazısında anlattık.

Ay sonunda mali müşavirinize düzenli bir veri seti göndermek, hem sizin hem onun işini kolaylaştırıyor. Muhasebeci olmayanlar için ön muhasebe yazısı bu düzeni kurmayı ele alıyor.

Sık sorulanlar

Berat geç yüklenirse ne olur?

Özel usulsüzlük cezası gündeme gelebiliyor. Ayrıca defterlerin tasdiksiz sayılması gibi daha ağır sonuçlar tartışma konusu olabiliyor.

Yüklenen berat sonradan düzeltilebilir mi?

Belirli şartlarda düzeltme mümkün ancak süreç kolay değil. Doğru veriyi ilk seferde göndermek çok daha rahat.

E-defter için ayrı bir mühür mü gerekiyor?

E-faturada kullandığınız mali mühür e-defter için de kullanılıyor. Mali mühür yazısına bakın.

Defterleri mali müşavirim saklıyor, yeterli mi?

Saklama yükümlülüğü mükellefte. Kendi kopyanızı da bulundurun; mali müşavir değişikliğinde bu fark yaratıyor.

E-defter sizin elinizde yürüyen bir süreç değil ama sonuçları size ait. Ay içinde tamamlanmış bir ön muhasebe, bu sürecin en iyi garantisi.

Qolay.App'te ücretsiz hesap açıp kayıtlarınızı ay içinde tamamlayabilirsiniz.