Basit Usul ve Defter Beyan Sistemi

Küçük ölçekli esnaf için ayrı bir vergilendirme yöntemi var: basit usul. Amaç, defter tutma ve beyan yükünü hafifletmek.

Ama "basit" olması, kayıt tutmayacağınız anlamına gelmiyor.

Kimler basit usulde?

Basit usule tabi olmak için genel ve özel şartların birlikte sağlanması gerekiyor.

Genel şartlar: İşi kendi başına veya bizzat yönetmek, işyeri kira bedelinin belirlenen haddi aşmaması ve başka bir ticari faaliyetten gerçek usulde gelir elde etmemek.

Özel şartlar: Yıllık alım, satım veya hasılat tutarlarının belirlenen hadleri aşmaması. Bu hadler alım-satım işi ile hizmet işi için farklı.

Ayrıca bazı faaliyetler doğrudan kapsam dışı bırakılmış: kuyumculuk, inşaat, reklam işleri ve büyükşehirlerdeki belirli faaliyetler gibi.

Hadler her yıl yeniden değerleniyor. Kendi durumunuzu mali müşavirinizden doğrulayın.

Basit usulün avantajları

En bilinen avantaj kazanç istisnası: basit usulde tespit edilen ticari kazançlar gelir vergisinden istisna tutuluyor. Yıllık beyanname verilse de bu kazanç üzerinden vergi çıkmıyor.

Diğer avantajlar: defter tutma yükümlülüğünün olmaması, KDV mükellefiyeti bulunmaması ve geçici vergi beyanı gerekmemesi.

KDV mükellefi olmamak iki yönlü çalışıyor: satışlarınızda KDV hesaplamıyorsunuz ama alışlarınızdaki KDV'yi de indiremiyorsunuz. Bu, malı KDV dahil maliyetle almak demek.

Defter Beyan Sistemi

Basit usule tabi mükellefler ile işletme hesabı esasına göre defter tutanlar ve serbest meslek erbabı, kayıtlarını Gelir İdaresi'nin Defter Beyan Sistemi üzerinden tutuyor.

Yani kağıt defter yerine, kayıtlar doğrudan idarenin sistemine giriliyor. Alış ve satış belgeleri, giderler ve demirbaşlar buraya işleniyor.

Kayıt girişi için süre sınırları var ve bu süreler kaçırıldığında düzeltme her zaman mümkün olmuyor. Bu yüzden belgeleri biriktirmemek, basit usulde daha da önemli.

Uygulamada çoğu esnaf bu girişleri mali müşaviri aracılığıyla yaptırıyor.

Ön muhasebe neden gerekli?

Basit usulde vergi hesabı kolaylaşıyor ama işinizi yönetme ihtiyacınız aynı kalıyor.

Kime ne kadar borçlusunuz, kimden alacağınız var, hangi ürün ne kadar kâr bırakıyor, kasa gerçekten tutuyor mu? Defter Beyan Sistemi bu soruların hiçbirini cevaplamıyor — o bir beyan aracı, yönetim aracı değil.

Ayrıca hadleri takip etmek için de bir yere ihtiyacınız var. Yıl içinde haddi aştığınızı fark etmezseniz, ertesi yıl gerçek usule geçtiğinizde hazırlıksız yakalanıyorsunuz.

Ücretsiz ön muhasebe ve muhasebeci olmayanlar için rehber yazıları bu düzeni kurmayı anlatıyor.

Gerçek usule geçiş

Hadleri aştığınızda takip eden yılbaşından itibaren gerçek usule geçiyorsunuz. Bu, birden fazla yükümlülüğün aynı anda başlaması demek: defter tutma, KDV beyanı, geçici vergi.

Ciro büyümeye devam ederse e-fatura da gündeme geliyor; e-fatura hadleri yazısına bakın.

Geçişi sürpriz olmaktan çıkarmanın yolu, cironuzu yıl boyunca görünür tutmak.

Sık sorulanlar

Basit usulde fatura kesiyor muyum?

Evet, belge düzenleme yükümlülüğü devam ediyor. KDV hesaplanmıyor ancak belge kesiliyor.

Basit usul kaldırıldı mı?

Kazanç istisnası getirilmesiyle birlikte kaldırıldığı yönünde bir algı oluştu; usul devam ediyor ancak vergi yükü istisna nedeniyle önemli ölçüde değişti. Güncel durumu mali müşavirinizden doğrulayın.

Basit usulde e-ticaret yapabilir miyim?

İnternet üzerinden satış, faaliyetin niteliğine göre basit usul şartlarını etkileyebiliyor. Bu konuyu mutlaka önceden sorun.

Kendi isteğimle gerçek usule geçebilir miyim?

Evet. Özellikle KDV indirimi avantajı büyük olan işlerde tercih edilebiliyor.

Basit usul vergi tarafını hafifletiyor; işi yönetme sorumluluğunu değil. İkisini ayırdığınızda hem beyanınız hem işiniz düzenli ilerliyor.

Qolay.App'te ücretsiz hesap açıp satış, gider ve cari takibinizi kurabilirsiniz.