Fatura Değil, Teklifin Resmî Hali
Proforma Fatura Nedir, Nasıl Hazırlanır?
Proforma fatura ne muhasebe kaydı oluşturur ne KDV doğurur — ama satışın en kritik adımıdır. Hangi bilgileri içermesi gerektiğini ve gerçek faturaya nasıl dönüştüğünü anlattık.

Proforma fatura, adında "fatura" geçtiği için sürekli yanlış anlaşılıyor. Aslında bir fatura değil; resmî görünümlü bir tekliftir.
Muhasebe kaydı oluşturmaz, KDV doğurmaz, gider yazılamaz. Buna rağmen ihracatta ve kurumsal satışta vazgeçilmezdir.
Ne işe yarıyor?
Proforma, alıcıya "bu işi şu şartlarla, şu fiyata yaparım" demenin belgelenmiş hali. Üç yerde işe yarıyor:
Ödeme öncesi. Peşin çalışan işlerde alıcı, havaleyi yapabilmek için bir belge ister. Henüz mal teslim edilmediği için fatura kesilemez; proforma bu boşluğu doldurur.
İhracatta. Yurt dışındaki alıcı, ithalat izni, akreditif açılışı veya kendi gümrük işlemleri için proforma talep eder.
Kurumsal onay süreçlerinde. Büyük şirketlerde satın alma onayı, üzerinde tutar yazan bir belgeye bağlıdır. Proforma bu onayı başlatır.
Neleri içermeli?
Zorunlu bir formatı yok ama eksik proforma, sonradan tartışma çıkarıyor. Şunlar bulunmalı:
Belgenin adı. Üzerinde net şekilde "Proforma Fatura" yazmalı ve mali değeri olmadığı belirtilmeli. Aksi halde alıcı bunu gerçek fatura sanıp kayıtlarına alabiliyor.
Taraflar ve tarih. Satıcı ve alıcı bilgileri, düzenleme tarihi ve belge numarası.
Kalemler. Ürün/hizmet açıklaması, miktar, birim fiyat, para birimi ve toplam.
Geçerlilik süresi. En çok atlanan alan. Kurların ve maliyetlerin oynadığı bir dönemde süresiz teklif vermek, üç ay sonra zararına satış demek.
Ödeme ve teslimat şartları. Vade, ödeme yöntemi, teslim yeri. İhracatta ayrıca teslim şekli (Incoterms) ve menşe bilgisi.
Proformadan faturaya geçiş
Alıcı kabul ettiğinde ve teslimat gerçekleştiğinde asıl fatura düzenlenir. Buradaki en yaygın hata, proformadaki bilgilerin faturaya elle yeniden yazılması: bir kalem atlanıyor, bir fiyat değişiyor, tutar tutmuyor.
Doğru akış, proformayı hazırladığınız yerde tutup faturaya dönüştürmek. Böylece kalemler, fiyatlar ve müşteri bilgisi aynen taşınıyor; tek değişen belge tipi oluyor.
Dövizli proformalarda ek bir konu var: fatura tarihindeki kur ile tahsilat tarihindeki kur farklı olabiliyor. Bu farkın nasıl belgelendiğini kur farkı faturası yazısında anlattık.
Görünüm önemli mi?
Proforma çoğu zaman müşterinin işletmenizden aldığı ilk yazılı belge. Word'de bozulmuş bir tablo ile logolu, düzenli bir PDF arasındaki fark, ciddiyet algısında karşılığını buluyor.
Belge çıktılarını markanıza uygun hale getirmeyi yazdırma şablonu özelleştirme yazısında ele aldık.
Standart notlarınızı (banka bilgisi, geçerlilik süresi, iade koşulu) her belgeye elle yazmak yerine şablona bağlayabilirsiniz; açıklama şablonları yazısı bunu anlatıyor.
Sık sorulanlar
Proforma fatura ile ödeme alabilir miyim?
Evet, alıcı proformaya dayanarak ödeme yapabilir. Ancak tahsilat sonrası gerçek faturayı düzenlemeniz gerekir; proforma onun yerine geçmez.
Proformada KDV göstermeli miyim?
Yurt içi satışta göstermek alıcının toplam maliyeti görmesini sağlar. İhracatta ise KDV'siz düzenlenir.
Proforma numarası fatura numarasıyla aynı seriyi mi kullanır?
Hayır, ayrı tutun. Resmî fatura serisiyle karıştırmak takibi zorlaştırır.
Alıcı proformayı gider yazabilir mi?
Hayır. Proforma mali bir belge değildir; gider kaydı için gerçek fatura gerekir.
Proforma, satışın en başındaki adım. Düzgün hazırlandığında hem işi kapatma şansınızı hem sonraki fatura sürecinizi kolaylaştırıyor.
Qolay.App'te ücretsiz hesap açıp belge süreçlerinizi tek yerden yürütebilirsiniz.
İlgili yazılar
Bu konuyla yakın diğer rehberler.

Pazaryeri Siparişlerini Faturaya Dönüştürme
Siparişi Çekin, Faturayı Sistem Üretsin
Trendyol, Hepsiburada ve diğer pazaryerlerindeki siparişleri tek tek faturalandırmak günlerce zaman alıyor. Mağaza bağlantısının nasıl kurulduğunu, siparişin faturaya nasıl döndüğünü ve stok etkisini anlattık.

Ürün Maliyeti Nasıl Hesaplanır?
Alış Fiyatı Maliyet Değildir
Maliyeti sadece alış fiyatı sanmak en pahalı hatalardan biri. Nakliye, fire ve genel giderin maliyete nasıl dağıtılacağını anlattık.

Taksitli Satış ve Ödeme Planı Takibi
Faturayı Aya Bölünce
Taksitli satışta asıl iş faturayı kesmek değil, her vadenin peşine düşmek. Taksit planının nasıl kurulacağını ve tahsilatla eşleşmesini anlattık.