İade Faturası Nasıl Kesilir?

Sattığınız mal geri geldi. Fatura kesilmiş, KDV beyan edilmiş, stok düşmüş durumda. Şimdi bunların hepsinin geri alınması gerekiyor.

Bunun yolu ilk faturayı silmek değil; ters yönde ikinci bir belge düzenlemek.

Belgeyi kim düzenler?

İade faturasını malı geri gönderen taraf, yani alıcı düzenler. Mantık basit: iade, alıcının satıcıya yaptığı bir satış gibi işlem görür.

Yani sizin müşteriniz size fatura keser. Siz bunu alış faturası gibi kaydeder, stoğunuza geri alır ve KDV'sini indirim hesabınıza yazarsınız.

Bu, ilk duyulduğunda ters gelen ama sistemin tamamını tutarlı kılan kural. Satıcı kendi kestiği faturayı "eksi" olarak yeniden kesemez.

İade faturasında dikkat edilecekler

KDV oranı değişmez. İade faturasındaki oran, orijinal faturadaki oranla aynı olmalı. Aradan geçen sürede oran değişmiş olsa bile satışın yapıldığı tarihteki oran geçerlidir.

Birim fiyat da değişmez. Ürünü 100 TL'ye sattıysanız iade 100 TL üzerinden yapılır. Fiyat farklıysa bu iade değil, yeni bir işlemdir.

Referans verin. İade faturasının açıklamasına orijinal faturanın numarasını ve tarihini yazın. Denetimde ve mutabakatta ilk sorulan bu olur.

Kısmi iade mümkün. On adet satılan üründen üçü döndüyse iade faturası üç adet üzerinden kesilir; kalan yedi adetlik satış geçerli kalır.

Müşteri mükellef değilse

Nihai tüketiciden gelen iadelerde alıcı fatura kesemez. Bu durumda satıcı, iadeyi belgelemek için gider pusulası düzenler.

Perakende ve e-ticarette bu, iade sürecinin standart yolu. Nasıl düzenlendiğini gider pusulası yazısında anlattık.

Bazı durumlarda iade yerine faturanın tamamen iptali gündeme gelebilir; süre içindeyseniz iptal ve itiraz süreci daha temiz bir çözüm sunar.

İadenin ön muhasebeye etkisi

Bir iade işlendiğinde üç kaydın birden düzelmesi gerekir: stok geri girer, cari bakiye azalır, KDV indirim tarafına yazılır. Bunlardan biri atlanırsa tablo bozulur.

En sık atlanan stok girişi oluyor. Ürün fiziken depoda duruyor ama sistemde satılmış görünüyor; sayımda fark çıkıyor. Stok takibi hataları yazısında bu konuyu ele aldık.

E-ticarette iade oranı yüksek olduğu için bu düzen daha da kritik. E-ticaret muhasebesinde sık yapılan hatalar yazısı konuyu tamamlıyor.

Sık sorulanlar

İade faturasının bir süre sınırı var mı?

İptalden farklı olarak iade faturası için 8 günlük itiraz süresi işlemez. Ancak dönem kapanışları açısından mümkün olan en kısa sürede düzenlenmesi doğru olur.

İade yerine eksi tutarlı fatura kesebilir miyim?

Hayır. Negatif tutarlı fatura düzenlemek kabul edilen bir yöntem değildir.

Kargoda hasar gören ürünün iadesi nasıl olur?

Belge süreci aynı işler. Hasarın sorumlusu kargo firmasıysa bu ayrı bir tazmin konusudur ve iade faturasını etkilemez.

İade faturası e-fatura mı olmalı?

Düzenleyen taraf e-fatura mükellefiyse ve siz de öyleyseniz e-fatura olarak düzenlenir. Mükellefiyet durumu belge tipini belirler.

İade, sistemin doğal parçası. Belgeyi kimin keseceğini bilmek ve üç kaydı birlikte düzeltmek, sonradan yapılan düzeltme çalışmalarını ortadan kaldırıyor.

Qolay.App'te ücretsiz hesap açıp satış, iade ve stok akışınızı birlikte takip edebilirsiniz.