E-Ticaret Muhasebesinde Sık Yapılan Hatalar

E-ticarette kayıt tutmak, normal perakendeden daha zor. Sebebi satış hacmi değil; bir siparişin arkasında dört-beş ayrı finansal olayın olması.

Ürün satılır, komisyon kesilir, kargo ücreti çıkar, para 15 gün sonra yatar, müşteri iade eder. Beşi de ayrı kayıt ister. Biri atlanınca kâr rakamı yanlış çıkar.

1. Komisyonu satıştan düşmek

En yaygın hata. Ürün 1.000 TL'ye satılmış, pazaryeri 150 TL komisyon kesmiş, hesaba 850 TL yatmış. Faturayı 850 TL üzerinden kesmek yanlış.

Müşteriye kestiğiniz fatura 1.000 TL'dir; komisyon ise pazaryerinin size kestiği ayrı bir gider belgesidir. Netleştirerek kaydetmek cironuzu düşük, KDV'nizi hatalı gösterir.

2. Ödeme vadesini görmezden gelmek

Pazaryerleri satış bedelini genelde belirli bir vadeyle aktarır. Bu süre boyunca sizin paranız pazaryerindedir.

Satışı yaptığınız gün parayı kasada varsaymak, olmayan nakit üzerinden planlama yapmak demek. Pazaryerini bir cari hesap gibi düşünüp bekleyen alacağınızı takip edin.

3. İadeleri kaydetmemek

E-ticarette iade oranı yüksektir ve iade sadece satışın iptali değildir: ürün stoğa geri girer, faturaya iade belgesi düzenlenir, komisyon kısmen geri alınır, kargo maliyeti sizde kalır.

İşlenmeyen iade hem stoğu hem cirosu hem KDV'yi bozar. Ay sonunda "rakamlar tutmuyor" denilen durumların önemli kısmı buradan çıkar.

4. Kargo giderini takip etmemek

Sipariş başına kargo tek başına küçük görünür. Ayda 500 gönderide ise en büyük gider kalemlerinden biri haline gelir.

Ücretsiz kargo kampanyası yapıyorsanız bu maliyet doğrudan kârınızdan çıkıyor demektir. Kaydetmezseniz kampanyanın size neye mal olduğunu hiç öğrenemezsiniz.

5. Ürün kodlarını eşleştirmemek

Pazaryerindeki stok kodu ile ön muhasebedeki ürün kodu farklıysa, sipariş aktarımında aynı ürün ikinci kez açılır. Stok ikiye bölünür, ikisi de yanlış görünür.

Kodları baştan hizalamak, sonradan mükerrer kartları birleştirmeye çalışmaktan çok daha kolay. Pazaryeri siparişlerini faturaya dönüştürme yazısında eşleşmenin nasıl kurulduğunu anlattık.

6. Kanal bazında kâr hesaplamamak

Üç pazaryerinde satış yapıyorsanız üçünün komisyon oranı ve iade davranışı farklıdır. Toplam ciroya bakmak hangisinin gerçekten kazandırdığını gizler.

En çok ciro yapan kanal, komisyon ve iade sonrası en az kâr bırakan kanal olabiliyor. Bunu ancak kanal bazında bakarsanız görürsünüz.

Nereden başlamalı?

Hepsini birden düzeltmeye çalışmayın. Sırayla şu üçü en büyük etkiyi verir: önce komisyonu ayrı gider olarak kaydetmeye başlayın, sonra iadeleri düzenli işleyin, ardından ürün kodlarını hizalayın.

Pazaryerinden gelen ödeme raporlarını da dosya yönetiminde saklayın; mutabakat gerektiğinde aramakla vakit kaybetmezsiniz.

Sık sorulanlar

Her siparişe fatura kesmek zorunda mıyım?

Satış yaptığınızda belge düzenleme yükümlülüğünüz var. Nihai tüketiciye yapılan satışlarda genelde e-arşiv fatura düzenlenir; kendi durumunuzu müşavirinize teyit ettirin.

Komisyon KDV'sini indirebilir miyim?

Komisyon belgesini kayda aldığınızda ilgili KDV indirim hesabına girer. Belgeyi kaydetmezseniz bu hakkı kullanamazsınız — KDV takibi yazısında konuyu ele aldık.

Kendi sitem ve pazaryeri birlikte, nasıl ayırırım?

Ödeme kanallarını ayrı hesap olarak tanımlayın: sanal POS ayrı, her pazaryeri ayrı. Böylece hangi kanaldan ne geldiğini karıştırmadan görürsünüz.

E-ticarette kâr, satış fiyatı ile alış fiyatı arasındaki fark değil; komisyon, kargo ve iade düşüldükten sonra kalan. Kaydetmediğiniz kalem, kârınızdan sessizce eksiliyor.

Qolay.App'te ücretsiz hesap açarak kanal bazında takibi kurabilirsiniz.