Maaş, Prim ve Avans Ayrı Ayrı
Personel Giderleri Ön Muhasebeye Nasıl İşlenir?
Maaş ödemesi tek satır değil. Net ödeme, SGK ve avans mahsubunun ayrı ayrı nasıl kaydedileceğini ve kasa-banka ile nasıl eşleştiğini anlattık.

Ayın sonunda bankadan maaşları gönderdiniz. Ön muhasebeye "personel gideri" diye tek satır yazdınız ve iş bitti sandınız.
Sonraki ay SGK ödemesi çıkınca o da ayrı bir gider oldu. Derken bir çalışana verdiğiniz avans, maaştan kesildi ama kayıtta karşılığı yok. Üç ay sonra "biz personele ne kadar harcadık?" sorusunun cevabı kayboldu.
Bir maaş ödemesi kaç parçadan oluşur?
Bordroda tek satır görünen tutar, kasadan farklı zamanlarda ve farklı yerlere çıkar:
- Net ücret — çalışanın hesabına, genelde ay sonu veya ayın ilk günleri.
- SGK primleri — çalışan ve işveren payı birlikte, ertesi ay Kuruma.
- Gelir ve damga vergisi — muhtasar beyanname ile vergi dairesine.
- Yan haklar — yemek kartı yüklemesi, yol kartı, varsa özel sağlık sigortası.
Dört farklı tarih, dört farklı alacaklı. Hepsini tek "maaş" satırına sıkıştırırsanız nakit planınız gerçeği göstermez — çünkü paranın bir kısmı bu ay, bir kısmı gelecek ay çıkıyor.
Pratik kayıt düzeni
Küçük bir işletme için işleyen en sade düzen şu:
| Ne zaman | Kayıt | Karşılığı |
|---|---|---|
| Ay sonu | Net maaş ödemesi | Banka çıkışı |
| Ertesi ay | SGK prim ödemesi | Banka çıkışı |
| Ertesi ay | Muhtasar (gelir + damga vergisi) | Banka çıkışı |
| Ay içi | Yemek / yol yüklemesi | Kasa veya banka çıkışı |
Her satırın karşılığında gerçek bir para hareketi var ve her biri kendi tarihinde kaydediliyor. Bu düzende ay sonu banka bakiyeniz ile kayıtlarınız tutar; tutmadığında da nerede tutmadığını görürsünüz.
Bordronun kendisi mali müşavirinizin işidir. Sizin ön muhasebede tutmanız gereken şey, o bordronun doğurduğu para çıkışlarıdır. İkisini karıştırmayın; ön muhasebe bordro programı değildir.
Avans: gider değil, alacak
En sık yapılan hata burada. Ayın 10'unda çalışana verdiğiniz 5.000 TL avansı "personel gideri" olarak yazarsanız, ay sonunda maaşı da tam yazdığınızda aynı parayı iki kez gider göstermiş olursunuz.
Doğrusu: avans verdiğiniz an bu bir alacaktır — çalışan size borçlanmıştır. Ay sonunda maaştan mahsup edildiğinde alacak kapanır.
Pratikte şöyle işler:
- Ayın 10'u: kasadan 5.000 TL çıkışı, karşılığı çalışandan alacak.
- Ay sonu: net maaş 40.000 TL. Bankadan çıkan 35.000 TL, mahsup edilen 5.000 TL.
- Toplam personel gideri yine 40.000 TL — çift sayım yok.
Aynı mantık iş avansı için de geçerlidir. Çalışana malzeme alması için verdiğiniz para gider değildir; gider, o malzemenin faturası geldiğinde doğar. Fişi geldiğinde masraf fişi tarayarak gideri kaydeder, kalan tutarı avanstan düşersiniz.
Ödemeyi kaydederken tek adımda bitirin
Gider kaydı ile ödeme kaydını ayrı ayrı yapmak, iki kayıt arasında boşluk bırakır. Gideri yazarsınız, ödemeyi yazmayı unutursunuz; ay sonunda banka bakiyeniz tutmaz.
Qolay.App'te gideri onaylarken ödemeyi de aynı ekranda kaydedebilirsiniz; kasa veya banka hareketi kendiliğinden oluşur. Bu akışı tek adımda ödeme yazımızda anlattık.
Ay sonunda üç kontrol
- Banka ekstresiyle karşılaştırın. Maaş gönderimi ekstrede tek bir toplu tutar olarak görünür; kayıtlarınızdaki net maaş toplamıyla eşleşmeli.
- Açık avans kalmasın. Mahsup edilmemiş avans varsa bir sonraki aya taşınır; unutulursa yıl sonunda kim kime borçlu belli olmaz.
- SGK ve muhtasar ödemelerini kaydedin. Bunlar ertesi ay çıktığı için sık atlanır ve gideri olduğundan düşük gösterir.
Bu üç kontrol beş dakika sürer ve yıl sonunda mali müşavirinizle yaşayacağınız mutabakat sürtüşmesinin çoğunu ortadan kaldırır.
Sık sorulanlar
Bordroyu ön muhasebede mi tutmalıyım?
Hayır. Bordro hesabı ve SGK bildirimleri mali müşavirinizin alanıdır. Ön muhasebede tutacağınız şey, bordronun doğurduğu ödemelerdir.
Maaşları elden ödüyorum, yine de kaydetmeli miyim?
Kasadan çıkan her tutar kaydedilmeli; aksi halde kasa bakiyeniz gerçeği göstermez. Ödeme yönteminden bağımsız olarak kayıt gerekir. Belirli çalışan sayısının üzerindeki işyerlerinde ücretin banka aracılığıyla ödenmesi zorunludur — kendi durumunuzu mali müşavirinize teyit ettirin.
Prim ve ikramiyeyi ayrı mı kaydetmeliyim?
Ayrı kaydetmek işinize yarar. Sabit maaş ile değişken ödemeleri ayırmak, personel maliyetinin hangi kısmının performansa bağlı olduğunu gösterir.
Yemek kartı yüklemesi hangi gider?
Personel gideri kapsamındadır ve düzenli veriliyorsa tazminat hesabında ücrete giydirilir. Vergi istisnası sınırları için mali müşavirinize danışın.
Özetle: maaş tek satır değil. Parçalarına ayırıp her birini kendi tarihinde kaydederseniz, hem nakit planınız doğru olur hem "personele ne harcıyoruz?" sorusunun cevabı elinizin altında durur.
Qolay.App'te ücretsiz hesap açarak personel ödemelerini, avansları ve kasa-banka hareketlerini tek ekrandan yönetebilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Bordro, SGK bildirimi ve vergi kesintileri için mali müşavirinize danışın.
İlgili yazılar
Bu konuyla yakın diğer rehberler.

Ücretsiz Muhasebe Programları Neyi Kapsar?
Bedava Olanın Sınırı Nerede
Ücretsiz paketler gerçekten iş görüyor mu, yoksa tanıtım mı? Sınırların nerede başladığını ve nelere dikkat edileceğini anlattık.

Trendyol Satıcıları İçin Muhasebe Düzeni
Sipariş Çok, Kayıt Yok
Pazaryerinde satış hacmi arttıkça manuel kayıt imkânsızlaşıyor. Sipariş-fatura-komisyon üçlüsünün nasıl kurulacağını anlattık.

Portaldan Ön Muhasebe Programına Geçerken
Faturanız Var, Düzeniniz Yok
Portalda fatura kesmek çalışıyor ama cari, stok ve tahsilat takibi dışarıda kalıyor. Geçişte hangi verinin taşındığını ve nelere dikkat edileceğini anlattık.