Nakit Akışı Tablosu Nasıl Hazırlanır?

Yılın en iyi ayını geçirdiniz. Satışlar rekor, kâr yüksek. Ama ayın 20'sinde maaşları ödeyecek paranız yok.

Bu bir çelişki değil. Kâr ve nakit farklı zamanlarda oluşur — ve işletmeler kâr edemedikleri için değil, nakitleri bittiği için kapanır.

Kâr ile nakit neden ayrışır?

Kâr, faturayı kestiğiniz anda doğar. Nakit, para hesabınıza geçtiğinde. Arada 60 gün varsa, o 60 gün boyunca kârlısınız ama parasızsınız.

Farkı büyüten dört şey:

• Vadeli satış. Kâr bugün, para iki ay sonra.
• Stok. Parayı ödediniz, mal rafta duruyor; henüz ne kâr ne nakit.
• Nakit çıkışı olan ama gider olmayan kalemler. Kredi anapara ödemesi, yatırım harcaması, vergi ödemesi.
• KDV. Tahsil ettiğiniz KDV sizin paranız değil; bir sonraki ay çıkacak.

Hızlı büyüyen işletmelerde bu makas en tehlikeli haldedir: satış arttıkça stok ve vadeli alacak büyür, nakit daralır. Büyürken batmak bu yüzden mümkündür.

Tablonun iskeleti

Karmaşık bir modele ihtiyacınız yok. Dört satır yeterli:

Bunu yan yana 8–13 hafta için kurun. Sütunlar hafta, satırlar bu dört kalem. Tablonun tamamı bir ekrana sığmalı; sığmıyorsa fazla detaya girmişsiniz demektir.

Neden haftalık?

Aylık bakış yanıltır. Ay toplamında para yetiyor görünse bile, ödemelerin ayın 5'inde, tahsilatların 25'inde toplandığı bir ayda ortada sıkışırsınız.

Haftalık kırılım bu çukuru gösterir. Günlük ise çoğu küçük işletme için gereksiz detaydır ve sürdürülemez.

Pratik ritim: her pazartesi sabahı 15 dakika. Geçen haftanın gerçekleşenini yazın, önümüzdeki 12 haftayı güncelleyin.

Tahsilat tahmini: iyimserlik en büyük hata

Tablonun doğruluğu tahsilat satırında belirlenir. Ve çoğu işletme burada gerçekçi olmaz.

Vade tarihini tahsilat tarihi sanmayın. Müşterilerinizin ortalama ne kadar geciktirdiğini biliyorsunuz — o gecikmeyi tabloya yazın. 30 gün vadeli satıyorsanız ve müşteriler ortalama 45 günde ödüyorsa, tahsilatı 45. haftaya koyun.

Daha da iyisi: müşterileri ödeme davranışına göre ayırın. Zamanında ödeyenler ayrı, geciktirenler ayrı satır. İkinci grubun tahsilatını muhafazakâr yazın.

Vadesi gelen alacakları görmek için ayrı bir raporunuz olmalı; Qolay.App'te bunu Yapılacak Tahsilatlar ve Ödemeler raporu ile panodan görürsünüz.

Unutulan ödemeler

Ödeme satırında sık atlanan kalemler:

• KDV ve muhtasar. Ertesi ay çıkar, düzenli ve büyüktür.
• SGK primi. Maaşla aynı ay değil, sonraki ay.
• Geçici vergi. Üç ayda bir; unutulduğunda ay bütçesini bozar.
• Yıllık ödemeler. Sigorta, aidat, yazılım abonelikleri, muhasebe ücreti.
• Kredi anapara. Gider değildir ama nakit çıkışıdır — tabloya girer.

Son madde kritik: nakit akış tablosu kâr tablosu değildir. Buraya "gider" değil, "paranın çıkması" yazılır.

Tablo ne zaman işe yarar?

Değeri, sıkışmayı önceden görmenizde. Altıncı haftada kapanış nakdi eksiye düşüyorsa, bugün üç seçeneğiniz var:

• Tahsilatı öne çekmek — vadesi yaklaşanları aramak, peşin iskontosu önermek.
• Ödemeyi ötelemek — tedarikçiyle konuşmak, alım planını kaydırmak.
• Kaynak bulmak — kredi, ortak, öz kaynak.

Üçünün de altı hafta öncesinden yapılması kolay, çarşamba sabahı yapılması zordur. Tablonun tek işlevi bu zamanı size kazandırmak.

Sık sorulanlar

Excel yeter mi?

Başlangıç için yeter. Sorun, alacak ve borç verilerini her hafta elle taşımak; kaynak veri ön muhasebede duruyorsa tabloyu beslemek dakikalar sürer.

Kaç hafta ileriye bakmalıyım?

8–13 hafta çoğu küçük işletme için doğru aralıktır. Daha uzunu tahmine, daha kısası tepkiye dönüşür.

Tahminlerim tutmuyor, tablo işe yaramıyor mu?

Tutmaması normal. Her hafta gerçekleşenle tahmini karşılaştırdıkça tahmin gücünüz artar. İlk iki ay kalibrasyon dönemidir.

Sezonluk işletmede nasıl kurulur?

Sezonluk işlerde 13 hafta yetmez; yıllık bir üst bakış da gerekir. Sezon dışı aylardaki sabit giderleri sezon kazancından ayırıp planlayın.

Özetle: dört satır ve on üç sütun. Basitliği zayıflık değil, sürdürülebilirlik sebebi — her hafta gerçekten doldurduğunuz tablo, hiç doldurmadığınız mükemmel modelden iyidir.

Qolay.App'te ücretsiz hesap açarak vadesi gelen alacak ve borçlarınızı panodan görebilir, nakit planınızı gerçek veriyle besleyebilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Finansman kararları ve vergi ödeme takvimi için mali müşavirinize danışın.