İşyeri Açılışında Muhasebe Kontrol Listesi

Tabela asıldı, ilk satış geldi, fatura "sonra" denildi. Altı ay sonra cari bakiyeler tutmaz, stok bilinmez, mali müşavir eksik belge ister. Açılışın muhasebe işi, kuruluş evrakından sonra başlar.

Bu liste, yeni mükellefin ilk ayında sırayla bakması gerekenleri pratik dilde toplar. Hukuki formülasyon değil; işletme sahibi kontrol listesidir.

1) Mükellefiyet ve kimlik bilgileri

• Vergi dairesi kaydı / şirket kuruluşu tamam mı?
• NACE (faaliyet) kodu gerçek işinize uyuyor mu?
• İşyeri adresi, iletişim ve e-posta GİB / e-Devlet tarafında güncel mi?
• Mali müşavir sözleşmesi ve yetki / aracı kullanıcı tanımları yapıldı mı?

Yanlış NACE kodu sonradan teşvikten KDV uygulamasına kadar karşınıza çıkar. NACE kodu yazısı bu adımı netleştirir.

2) Belge ve e-belge altyapısı

• Mali mühür veya e-imza başvurusu yapıldı mı? (Teslim süresi açılışı geciktirebilir.)
• e-Fatura / e-arşiv ihtiyacı veya zorunluluk eşiği değerlendirildi mi?
• Portal mı entegratör mü karar verildi mi?
• Fatura serisi, logo ve açıklama şablonları hazır mı?

İlk satıştan önce belge kanalının çalışır olması, "sattım ama faturayı sonra" kaosunu önler.

3) Ön muhasebe iskeleti (ilk gün)

1. Kasa ve banka hesaplarını açın. İşletme hesabı ile kişisel hesabı karıştırmayın.
2. Açılış bakiyelerini yazın. Kasaya konan sermaye, bankaya yatan tutar, varsa başlangıç stoğu.
3. Temel cari kartları oluşturun. İlk tedarikçi ve ilk müşteriler.
4. Ürün / hizmet kartlarını açın. KDV oranı ve birim fiyatı doğru seçin.
5. Gider kategorilerini sade tutun. Kira, personel, kargo, genel gibi az sayıda kutu.

Bu iskelet olmadan her işlem "Excel notu"na döner. Şahıs şirketi ilk adımlar yazısı da bu döneme eşlik eder.

4) İlk ay rutinleri

5) Atlanınca pahalıya binenler

• Ortakın cebinden çıkan parayı kayda almamak (sermaye / borç karışır).
• Stoklu işe başlayıp sayım yapmamak.
• Kira stopajı / muhtasar takvimini bilmemek.
• Personel varsa işe giriş ve bordro sürecini sonraya bırakmak.
• Genç girişimci / teşvik hakkını sormamak.

Sık sorulanlar

İlk ay fatura kesmeden satış yapılır mı?

Satış varsa belge yükümlülüğü doğar. "Daha yeni açıldık" istisna yaratmaz. Belge kanalını satıştan önce hazırlayın.

Excel ile başlamak yanlış mı?

Çok düşük hacimde geçici iş görebilir; cari + stok + e-belge bir araya gelince hızla bozulur. Geçiş işaretleri için Excel'den programa geçiş yazısına bakın.

Defter beyan / e-defter hangisi bana düşer?

İşletme türü, usul ve hadlere bağlıdır. Açılışta mali müşaviriniz bunu netleştirmelidir; siz günlük ön muhasebe düzenini yine kurarsınız.

İlk stok nasıl kayda alınır?

Açılış envanteri + alış belgeleri. Belgesiz "elimdeki mal" ile başlamak sonraki sayım farkını büyütür.

Özetle: açılışın muhasebesi evrak bitince değil, ilk satıştan önce başlar. Listeyi ilk ayda bitirin; altı ay sonra onarılan kaos olmasın.

Qolay.App'te ücretsiz hesap açarak kasa, cari, stok ve e-belge düzeninizi ilk günden kurabilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Mükellefiyet, e-belge zorunlulukları ve defter usulleri dönemsel ve işletmeye göre değişir; kendi durumunuz için mali müşavirinize danışın.