Damga Vergisi ve Sözleşmeler

Bir sözleşme imzaladınız. İş başladı, fatura kesildi, ödeme alındı. Her şey yolunda görünüyor.

Aylar sonra bir inceleme sırasında o sözleşmenin damga vergisinin ödenmediği ortaya çıkıyor — gecikme faiziyle birlikte.

Neyden alınıyor?

Damga vergisi, kişiler veya kurumlar arasında hukuki bir durum oluşturan, ispat edici nitelikteki yazılı belgelerden alınıyor.

En sık karşılaşılanlar: hizmet ve satış sözleşmeleri, kira kontratları, taahhütnameler, ihale kararları, kefalet ve teminat belgeleri, ücret ödemelerine ilişkin bordrolar.

Kritik ölçüt şu: belgede belli bir para tutarı yer alıyor mu ve taraflar imzalamış mı? Bu ikisi varsa damga vergisi büyük olasılıkla doğmuştur.

Fatura, e-fatura ve sevk irsaliyesi damga vergisine tabi değil. Bu, sık karıştırılan bir nokta: fatura kesmek damga vergisi doğurmaz, sözleşme imzalamak doğurur.

Nasıl hesaplanıyor?

İki yöntem var. Sözleşmeler gibi tutar içeren belgelerde nispi (oransal) vergi uygulanıyor: belgedeki tutar üzerinden belirli bir binde oran.

Bazı belgelerde ise maktu (sabit) tutar alınıyor.

Nispi vergide bir üst sınır bulunuyor; çok yüksek tutarlı sözleşmelerde vergi bu tavanı aşmıyor. Oranlar ve tavan her yıl yeniden değerleniyor, güncel değerleri mali müşavirinizden alın.

Nüsha meselesi: Geçmişte her nüsha ayrı vergiye tabiydi. Düzenlemelerle bu değişti; ancak sözleşmelerinizi kaç nüsha düzenlediğiniz hâlâ mali müşavirinize sormanız gereken bir detay.

Kim öder?

Kanunen imzalayan taraflar müteselsilen sorumlu. Yani taraflardan biri ödemezse idare diğerine gidebiliyor.

Sözleşmede "damga vergisi X tarafından ödenecektir" yazması taraflar arasında geçerli ama idareye karşı sorumluluğu ortadan kaldırmıyor. Karşı taraf ödemediyse sizden istenebiliyor ve siz sonradan ona rücu ediyorsunuz.

Bu yüzden büyük tutarlı sözleşmelerde ödemenin yapıldığına dair belgeyi karşı taraftan isteyin ve sözleşmeyle birlikte saklayın.

Beyan ve kayıt

Sürekli damga vergisi mükellefiyeti olan işletmeler bu vergiyi aylık beyanname ile bildiriyor. Sürekli mükellefiyeti olmayanlar ise belgenin düzenlendiği tarihten itibaren belirli bir süre içinde beyan ediyor.

Ön muhasebe tarafında yapılması gereken basit ama etkili: imzalanan her sözleşmeyi kaydınıza ekleyin. Tarih, taraf, tutar ve damga vergisi durumu bir yerde dursun.

Sözleşmeleri ilgili cari hesapla ilişkilendirerek saklamak, hem bu takibi hem sonraki uyuşmazlıkları kolaylaştırıyor. Dosya yönetimi yazısında bu düzeni anlattık.

Sık sorulanlar

E-posta ile yapılan anlaşmalar kapsamda mı?

Elektronik ortamda düzenlenip elektronik imza ile imzalanan belgeler de kapsama girebiliyor. Karşılıklı e-posta yazışmalarının durumu için mali müşavirinize danışın.

Tutarı belli olmayan sözleşmede vergi doğar mı?

Belli bir para tutarı içermeyen sözleşmelerde nispi vergi doğmuyor. Ancak sözleşmeye sonradan tutar eklenmesi durumu değiştirebiliyor.

Kira kontratında kim öder?

Taraflar müteselsilen sorumlu. İşyeri kiralarında ayrıca stopaj yükümlülüğü de bulunuyor; ikisini karıştırmayın.

Ödenmezse ne olur?

Vergi aslı, gecikme faizi ve ceza gündeme gelir. Ayrıca belgenin resmî dairelerde işleme konulması sırasında eksiklik tespit edilebiliyor.

Damga vergisi küçük bir kalem gibi görünüyor ama yıllar sonra geriye dönük çıktığında faiziyle birlikte büyüyor. Sözleşmeleri kayıt altına almak, en ucuz önlem.

Qolay.App'te ücretsiz hesap açıp sözleşme ve belgelerinizi kayıtlarınızla birlikte saklayabilirsiniz.