Asgari Ücretin İşverene Maliyeti Nedir?

Bir çalışan işe alacaksınız ve bütçenizi net maaş üzerinden yapıyorsunuz. Bu, personel maliyetini olduğundan düşük görmenin en yaygın yolu.

Çalışanın eline geçen para ile sizin cebinizden çıkan para arasında ciddi bir fark var. Bu farkın nereden geldiğini bilmek, işe alım kararını da fiyatlamayı da değiştirir.

Üç ayrı rakam var, üçü de "ücret" deniyor

Karışıklığın kaynağı bu. Aynı çalışan için üç farklı sayı dolaşır:

• Net ücret. Çalışanın banka hesabına geçen tutar. Konuşulurken kastedilen genellikle budur.
• Brüt ücret. Netin üzerine çalışandan kesilen SGK primi, işsizlik primi, gelir vergisi ve damga vergisi eklenmiş hali.
• İşverene toplam maliyet. Brütün üzerine bir de işverenin kendi payına düşen primler eklenir. İşletmenin gerçek gideri budur.

Netten toplam maliyete giden yolda tutar kabaca üçte bir oranında büyür. Kesin oran, yıl içindeki gelir vergisi dilimine ve yararlandığınız teşviklere göre değişir.

Maliyetin bileşenleri

İlk dört kalem çalışanın brütünden kesilir — yani sizin maliyetinizi artırmaz, çalışanın netini azaltır. Son iki kalem ise doğrudan sizin cebinizden çıkar ve brütün üzerine biner.

İşveren payı primlerinin toplamı, tehlike sınıfına ve yararlanılan indirimlere göre değişir. Bu yüzden aynı brüt ücretin maliyeti iki farklı işletmede farklı çıkabilir.

Teşvikler maliyeti aşağı çeker

Devletin işveren primini düşüren birkaç mekanizması var. En yaygını, şartları sağlayan işverenler için uygulanan beş puanlık prim indirimidir.

Bunun dışında asgari ücret desteği, genç ve kadın istihdamına yönelik teşvikler, engelli çalışan teşviki gibi başlıklar bulunur. Her birinin kendi şartları ve süresi vardır.

Buradaki pratik uyarı şu: teşviklerin çoğu otomatik uygulanmaz. Bildirimlerin doğru kodla yapılması, borç yapılandırma şartlarının sağlanması gerekir. Mali müşavirinize "hangi teşviklerden yararlanıyoruz?" diye açıkça sormaya değer — çoğu işletme hakkı olduğu bir indirimi kullanmadığını ancak sorunca fark eder.

Maaş maliyetin tamamı değil

Bir çalışanın yıllık maliyetini konuşurken sadece 12 aylık ücreti toplamak eksik kalır. Üzerine binen kalemler var:

• Yol ve yemek. Düzenli veriliyorsa aylık sabit gider; ayrıca tazminat hesabında ücrete giydirilir.
• Birikmiş kıdem yükü. Her çalışılan yıl, ileride ödenecek bir tutar biriktirir.
• Kullanılmayan izin. Çıkışta ücrete dönüşen bir alacak.
• İşe alım ve eğitim. İlan, deneme süresi verimsizliği, eğitim zamanı.

Gerçekçi bir yıllık personel bütçesi bu kalemleri de içerir. Kıdem tazminatı ve yıllık izin bakiyesi yazılarında bu iki kalemi ayrı ayrı ele aldık.

Bu rakam fiyatınızı belirler

Hizmet satan bir işletmeyseniz saat maliyetiniz doğrudan buradan çıkar. Personel maliyetini net maaş üzerinden hesaplayıp fiyat verirseniz, her satışta farkı siz kapatırsınız.

Doğru yöntem: toplam işveren maliyetini alın, yıllık çalışılabilir gün sayısına bölün (izin ve resmî tatilleri düşerek), üzerine genel gider payını ekleyin. Çıkan rakam gerçek maliyetinizdir. Maliyet hesabı yazımızda genel gider dağıtımını anlattık.

Sık sorulanlar

Asgari ücret tutarını neden yazmadınız?

Tutar ve prim oranları dönemsel olarak değişiyor. Buraya bir rakam yazmak yazıyı birkaç ay içinde yanlış hale getirirdi. Güncel tutarlar için SGK duyurularına ve mali müşavirinize bakın; mantık aynı kalır.

Gelir vergisi dilimi yıl içinde maliyeti artırır mı?

Brütten net ödeme yapıyorsanız maliyetiniz sabit kalır, çalışanın neti düşer. Net ücret üzerinden anlaştıysanız dilim yükseldikçe brütü artırmanız gerekir — yani maliyetiniz yıl içinde artar. Anlaşmanın hangi rakam üzerinden yapıldığı bu yüzden önemlidir.

Yarı zamanlı çalışanda maliyet orantılı mı?

Prim gün sayısı üzerinden hesaplanır, ancak eksik gün bildiriminin kendi kuralları vardır. Kısmi süreli çalışmada bildirimi doğru yapmak önemlidir.

Bu giderleri ön muhasebede nasıl takip etmeliyim?

Net ödeme, SGK ve vergi ödemelerini ayrı kalemler olarak kaydedin. Tek satırda "maaş" yazmak, hangi ödemenin ne zaman çıkacağını görmenizi engeller.

Özetle: çalışana ödediğiniz rakam ile işletmenin gideri farklı şeyler. Bütçeyi doğru rakam üzerinden kurmak, hem işe alım kararını hem fiyatlamayı sağlam zemine oturtur.

Qolay.App'te ücretsiz hesap açarak personel giderlerinizi kasa ve banka hareketleriyle birlikte izleyebilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Asgari ücret, prim oranları ve teşvik şartları dönemsel olarak değişir; kendi durumunuz için mali müşavirinize danışın.